
Rekuperacja poradnik
Odpowiedzią na problemy związane z jakością powietrza i energooszczędnością budynków jest wentylacja, której działanie nie będzie uzależnione od warunków atmosferycznych i która zimą nie będzie wyrzucała ciepłego powietrza przez kominy. Taką wentylacją jest rekuperacja czyli zrównoważona wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła.
Rekuperacja poradnik – informacje ogólne, rekuperacja dla niezdecydowanych oraz porady o rekuperacji dla zdecydowanych
- Co to jest rekuperacja i jak działa rekuperacja
- Dlaczego nie tradycyjna wentylacja grawitacyjna?
- Czy rodzaj projektu domu ma znaczenie dla systemu rekuperacji?
- Rodzaje rekuperatorów i kanałów wentylacyjnych
- Rekuperacji nie widać i nie słychać, ale… czuć
- Badania domu bez rekuperacji i z rekuperacją
- Czym grozi brak wentylacji w domu
- Dom z wentylacją grawitacyjną
- Dodatkowe możliwości rekuperacji
- Wybór właściwej firmy instalacyjnej
- Dom z rekuperacją – sprawdź, jakie to proste!
- Projekt rekuperacji – dlaczego jest niezbędny
- Koszty rekuperacji
- Użytkowanie domu
- Gwarancja i obsługa
Czy wiesz, że:
- …w źle wentylowanym domu jakość powietrza może być kilkukrotnie gorsza niż powietrze w dużym mieście
- …nie jest możliwe wybudowanie domu energooszczędnego (a tym bardziej pasywnego) bez zastosowania rekuperacji
- …powietrze w sypialni lub w pokoju dziecka przez całą noc może być świeże z niskim, zbliżonym do zewnętrznego, poziomem dwutlenku węgla; bez przeciągu, uchylania czy otwierania okien, bez kurzu, hałasu z zewnątrz i bez komarów
- …można mieć w domu świeże powietrze o każdej porze roku bez wychładzania pomieszczeń zimą i bez przegrzewania ich latem
- …można w zaawansowany sposób oczyścić powietrze w domu: nie tylko z kurzu i pyłków, ale także z niechcianych zapachów, a nawet bakterii i wirusów nie wyjaławiając go przy tym, a jedynie dodatkowo wzbogacając w przyjazne dla człowieka jony ujemne występujące naturalnie, np. w lesie
- …w domu z rekuperacją można ugotować aromatyczne danie, upiec rybę: kapuśniak, kalafior, a potem usiąść do stołu i zjeść posiłek nie czując już w powietrzu zapachu gotowania
- … osoby szczególnie wrażliwe na obecność w powietrzu kurzu i zanieczyszczeń (np. alergicy) mogą przebywać w domu bez konieczności narażania się na dolegliwości z tym związane
- …lustro w łazience w domu z rekuperacją po intensywnej kąpieli już po chwili może pozostać bez śladu zaparowania
- … w garderobie, w której nie ma okna, a drzwi są zamknięte, powietrze może być stale pachnące i rześkie, a ciuchy w niej wciąż świeże
Co to jest i jak działa rekuperacja
Rekuperacja jest zaawansowanym i najtańszym sposobem wentylacji budynków. Jest to mechaniczna zrównoważona wentylacja nawiewno-wywiewna z dodatkową funkcją odzysku ciepła.
Rekuperator ciepła – urządzenie systemu rekuperacji. Inaczej jest to centrala wentylacyjna, a krócej: rekuperator, którego centrum stanowi wymiennik ciepła. W zależności od rodzaju wymiennika, rozróżnia się kilka rodzajów rekuperatorów z różnymi stopniami odzysku ciepła (maksymalnie do 95%).
Jak pracuje rekuperacja
W systemie rekuperacji powietrze zasysane jest z zewnątrz poprzez czerpnię (otwór w ścianie zewnętrznej), następnie kanałami wentylacyjnymi wchodzi do rekuperatora, gdzie przechodzi przez wymiennik ciepła, w którym odbiera energię z powietrza wywiewanego z pomieszczeń.

Następnie powietrze to jest nawiewane do budynku do pomieszczeń takich jak salon, sypialnia czy gabinet.
Na rysunku na czerwono oznaczono punkty wywiewne (anemostaty wywiewne), a na niebiesko nawiewne.
Warto wiedzieć, że rekuperacja nie zastępuje systemu grzewczego, co oznacza, że każdy budynek wyposażony w rekuperację, musi i tak posiadać niezależny system grzewczy: piec gazowy, ogrzewanie elektryczne, pompę ciepła, ogrzewanie nadmuchowe, kominkowe, czy inne.
W systemie rekuperacji powietrze, które jest nawiewane do domu, jest filtrowane. Zanim trafi do pomieszczeń, przechodzi przez filtry umieszczone wewnątrz rekuperatora przy wymienniku, które oczyszczają nawiewane powietrze zatrzymując większość zanieczyszczeń, takich jak insekty, pył i kurz. Do wyboru są rożne klasy filtracji: podstawowe, średni i zaawansowane. Więcej o filtrach powietrza.
Dlaczego wentylacji grawitacyjnej mówimy “nie”
Ponieważ nie wspomagana niczym wentylacja grawitacyjna nie działa, jak powinna. A jeżeli jest wspomagana (nawiewniki w oknach, napowietrzaki, rozszczelnienia, nasady kominowe, kratki wyciągowe, etc.) – straty energetyczne/ucieczka ciepła/marnotrawstwo energii w budynku wentylowanym grawitacyjnie w miesiącach od września do kwietnia są bardzo wysokie. Wentylacja grawitacyjna dyskwalifikuje budynek jako budynek energooszczędny.
Prawidłowe funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej uzależnione jest od wielu czynników, między innymi od warunków pogodowych. Wentylacja grawitacyjna powinna być wspomagana w okresach, gdy nie ma wiatru, a temperatura na zewnątrz wynosi powyżej 12°C.
Główne wady wentylacji grawitacyjnej
- brak wymiany powietrza w okresach, gdy temperatura zewnętrzna wynosi ponad 12°C: nie występuje wtedy różnica ciśnień i naturalne ciągi powietrza nie występują
- jeżeli wentylację grawitacyjną wspomożemy rozszczelniając okna, następuje duże wychładzanie budynku zimą: nawiewane do domu powietrze, szczególnie przy niskich temperaturach zewnętrznych, może być bardzo uciążliwe z dwóch powodów: raz z powodu temperatury (czasami nawet -20oC!), dwa z powodu intensywności przepływu, którego przy wentylacji grawitacyjnej nie można do końca kontrolować
- odwrócenie prawidłowego kierunku przepływu powietrza: z okien do kominów wentylacyjnych (czuć wtedy, że zimne powietrze jest nawiewane przez kratki wentylacyjne); dzieje się tak dlatego, że okna są szczelne i nie wpuszczają powietrza z zewnątrz
- straty energetyczne: wytworzone przez system grzewczy ciepło bezpowrotnie ucieka przez komin
- brak kontroli nad intensywnością wymiany powietrza: w okresach, gdy różnica ciśnień jest największa (zimą) dochodzi do intensywnej ucieczki powietrza i w efekcie do nadmiernego wychładzania budynku
- często występujące tzw. ciągi wsteczne w kanałach wentylacji grawitacyjnej, kiedy to powietrze zamiast wychodzić z pomieszczeń, jest do nich nawiewane powoduje, że kratki wentylacyjne są szczelnie zaklejane taśmą: wtedy dom jest jak termos – nie ma wentylacji
Dopłaty do rekuperacji
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła już od wielu lat stosowana jest w domach w Niemczech, Holandii i całej Skandynawii (Szwecja, Norwegia, Dania), gdzie stanowi swego rodzaju standardowe rozwiązanie w niemal każdym domu. Wieloletnie doświadczenia z tych krajów zostają teraz przeniesione również do Polski. Pierwszym krokiem w tym kierunku jest prowadzony przez NFOŚiGW program dopłat do rekuperacji „Czyste powietrze”, który potrwa do 2029 r. Więcej o dopłatach do rekuperacji tutaj.
































