Rekuperacja. Ogrzewanie. Klimatyzacja. Trzy filary komfortowego budynku.

Klimatyzacja to podstawa komfortu w lecie. Nowoczesne budownictwo „kocha” dużą kubaturę i przeszklenia. Duże okna, drzwi tarasowe, przeszklone salony – wszystko to wygląda świetnie, ale wpływa na bilans energetyczny budynku. Im więcej szkła, tym więcej energii może latem „wpaść” do domu, a zimą z niego „uciec”. W efekcie nawet najlepsza rekuperacja nie poradzi sobie sama z utrzymaniem idealnej temperatury przez cały rok. I nie jest od tego – jej zadaniem jest wymiana powietrza, a nie pełne chłodzenie czy ogrzewanie.

Dlatego w praktyce, szczególnie w domach z dużymi przeszkleniami i poddaszem użytkowym, klimatyzacja jest często niezbędna, by w czasie upałów utrzymać komfort termiczny.

Rekuperacja odpowiada za jakość powietrza i stałą wymianę zużytego powietrza na świeże. To ona decyduje o tym, czy budzimy się rano wypoczęci, czy z „ciężką głową”.

W domach z wentylacją grawitacyjną dwutlenek węgla potrafi osiągać bardzo wysokie poziomy, podczas gdy tam, gdzie funkcjonuje rekuperacja, wartości utrzymują się w granicach pozwalających normalnie funkcjonować. Różnicę czuć w liczbach, zapachu powietrza i codziennym samopoczuciu domowników.

Rekuperacja:

• usuwa z budynku zużyte powietrze z nadmiarem CO₂, wilgocią i zapachami,
• nawiewa świeże, przefiltrowane powietrze z zewnątrz,
• odzyskuje energię z powietrza wywiewanego i przekazuje ją powietrzu nawiewanemu.

W nowoczesnym, możliwie bezobsługowym domu, w którym chcemy ograniczyć zużycie paliw kopalnych, bardzo dobrym rozwiązaniem jest pompa ciepła, najlepiej wspomagana przez panele fotowoltaiczne. Taki zestaw:

• zmniejsza zapotrzebowanie budynku na energię z zewnątrz,
• zapewnia komfort przy relatywnie niskim nakładzie energetycznym,
• pozwala uniezależniać się od tradycyjnych paliw.

Kluczowe jest jednak połączenie: ogrzewanie + rekuperacja + klimatyzacja. Rekuperacja podbija działanie ogrzewania zimą i chłodzenia latem, ale ich nie zastępuje.

Klimatyzacja nie jest tak niezbędna w naszym klimacie jak system grzewczy budynku – bez ogrzewania nikt nie buduje domu. Ostatnie ciepłe pory roku w Polsce pokazały jednak, że latem coraz trudniej mieszka się w domu bez klimatyzacji, szczególnie w budynkach z poddaszem użytkowym i dużymi przeszkleniami.

Zanim zdecydujesz się na montaż klimatyzacji, warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• Czy dom będzie miał duże okna?
• Czy te przeszklenia wychodzą głównie na stronę południową?
• Czy dom będzie parterowy, czy z piętrem/poddaszem użytkowym?
• Czy akceptujesz zasłanianie rolet zewnętrznych w dzień, by odciąć dopływ promieni słonecznych?
• Czy nie mylisz klimatyzacji z wentylacją – klimatyzator chłodzi, ale nie wymienia zużytego powietrza na świeże?
• Czy latem faktycznie bardzo męczy Cię wysoka temperatura w pomieszczeniach?

Do utrzymania komfortu latem w domu z dużymi przeszkleniami często niezbędne jest zastosowanie wydajnego systemu chłodzenia. Rodzaj systemu zależy m.in. od budynku i jego instalacji. Do dyspozycji są między innymi:

• schładzanie z wykorzystaniem systemu wentylacji z odzyskiem ciepła (rekuperacji) i by-passu oraz naturalnego nocnego chłodzenia,
• gruntowy wymiennik ciepła (GWC), który obniża temperaturę nawiewanego powietrza,
• chłodzenie płaszczyznowe lub za pomocą klimakonwektorów z wykorzystaniem pompy ciepła,
• chłodzenie za pomocą tradycyjnej klimatyzacji.

Inżynier, kierując się swoją wiedzą i doświadczeniem, może określić, czy klimatyzacja będzie niezbędna do uzyskania komfortu klimatycznego latem. W wielu przypadkach okaże się, że różne formy „łagodnego” chłodzenia (GWC, nocne przewietrzanie z by-passem, chłodzenie płaszczyznowe) są pomocne, ale w praktyce i tak trzeba będzie zamontować klasyczną klimatyzację z jednostkami o odpowiedniej mocy chłodniczej.

Może się zdarzyć, że chłodzenie z wykorzystaniem pompy ciepła i dobrze zaprojektowanej wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła będzie wystarczające dla pomieszczeń na parterze, ale już niewystarczające dla sypialni na poddaszu.

W takiej sytuacji nie ma rady – trzeba rozważyć montaż systemu klimatyzacji przynajmniej na górnej kondygnacji. To często kompromisowe rozwiązanie: parter korzysta z rekuperacji, GWC i dobrego zacienienia, a poddasze – z dodatkowego wsparcia klimatyzatorów.