
Rekuperacja do domu
Rekuperacja w domu – jak dobrać rekuperator, żeby system działał
Dobór rekuperatora to ważna decyzja, od której zależy nie tylko, czy powietrze wymieni się w każdym pomieszczeniu, ale także to, czy system będzie cichy i bezawaryjny oraz czy rachunki za prąd i ogrzewanie będą rzeczywiście niższe.
Projekt domu – prawdziwy punkt startu
Żeby dobrze dobrać rekuperator, nie wystarczy tylko znać metraż i kubaturę domu. Potrzebne są także:
- rzuty każdej kondygnacji (parter, piętro, poddasze),
- przekroje budynku (np. A–A, B–B),
- usytuowanie domu względem stron świata,
- przeznaczenie każdego z pomieszczeń,
- indywidualne preferencje inwestorów.
Na tej podstawie inżynier:
- oblicza zapotrzebowanie na powietrze w każdym pomieszczeniu,
- bilansuje cały budynek (ile powietrza nawiewamy, ile wywiewamy),
- dobiera wydajność i spręż rekuperatora,
- planuje rodzaj instalacji rekuperacji,
- planuje trasę instalacji: kanały, rozdzielacze, punkty nawiewne/wywiewne.
Już na tym etapie warto:
- przeanalizować, gdzie najlepiej umieścić czerpnię (unikać mocno nasłonecznionej ściany południowej),
- zaplanować wyrzutnię tak, żeby nie hałasowała w pobliżu tarasu czy strefy wypoczynku,
- uwzględnić inne instalacje: elektryczną, wod-kan. lub np. końcówkę wyrzutową odkurzacza centralnego.
Dlatego rozmowę o rekuperacji dobrze zacząć zaraz po wyborze projektu domu, a najlepiej przed adaptacją. Zmiany typu „garaż zamieniamy na pokój”, „dodajemy łazienkę, rezygnujemy z pralni” mają bezpośredni wpływ na:
- dobór mocy rekuperatora,
- liczbę i lokalizację anemostatów,
- przebieg instalacji.
Rekuperacja to zrównoważona wentylacja – bilans powietrza ma znaczenie
System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła musi być zrównoważony:
ilość powietrza nawiewanego = ilość powietrza wywiewanego
Na etapie projektu:
- dla każdego pomieszczenia dobiera się strumień powietrza (np. więcej dla salonu, mniej dla garderoby),
- układa się z tego bilans całego domu,
- na tej podstawie dobiera się wydajność rekuperatora.
Zbyt słaby rekuperator w dobrze docieplonym, ale dużym domu będzie oznaczał, że:
- przy normalnej pracy centrali nie osiągniesz wymaganych przepływów,
- a przy maksymalnej pracy będzie głośno, mało komfortowo i niekoniecznie oszczędnie.
Kluczowe parametry rekuperatora – na co patrzeć przy wyborze?
Spręż rekuperatora
Jest to wielkość, na którą kupujący zazwyczaj nie zwraca uwagi, choć stanowi on jeden z najistotniejszych elementów opisujących rekuperator. Spręż oznacza w praktyce siłę, z jaką rekuperator wpycha powietrze w przewody wentylacyjne oraz zasysa powietrze z zewnątrz. Im wielkość ta jest większa, tym silniejsza jest centrala.
Wartość ta ma olbrzymie znaczenie w przypadku instalacji – jeśli zastosujemy w domu centralę o zbyt małym sprężu może okazać się, że nawiew i wywiew funkcjonuje tylko na anemostatach umieszczonych najbliżej centrali. Powietrze nie dociera natomiast do nawiewników i wywiewników umieszczonych dalej, np. 15-20 m od centrali (licząc długość przewodu doprowadzającego powietrze). W tym wypadku warto jest zasięgnąć porady specjalisty, który obliczy tzw. spadki ciśnienia na instalacji wentylacyjnej w domu.
Jeśli obliczona wartość spadku ciśnienia w instalacji wyniesie np. 200 Pa, a zakupiony przez nas rekuperator będzie oferował spręż w wysokości 150 Pa lub jeszcze mniej logicznym jest, że instalacja taka nigdy nie będzie sprawnie działać. Na rynku spotykane są tanie rekuperatory o sprężu poniżej 100 Pa.

Niestety, taki rekuperator nie będzie poprawnie działał w większości domów lub będziemy zmuszeni do częstej wymiany przepalających się wentylatorów.
Warto zainwestować w centralę o większym sprężu szczególnie jeśli planujemy zamontowanie w systemie gruntowego wymiennika ciepła. Lepsza centrala pozwoli na uniknięcie kosztów związanych z instalacją dodatkowego wentylatora wraz ze sterowaniem do GWC.
Warto zainwestować w rekuperator, którego podzespoły będą dobrej jakości.
Sprawność odzysku ciepła – nie tylko „magiczny procent”
Procent sprawności odzysku ciepła wygląda kusząco. Problem w tym, że:
- wielu producentów podaje sprawność laboratoryjną – przy minimalnych strumieniach powietrza,
- w realnym domu centrala pracuje z innymi przepływami i w innych warunkach.
Dlatego przy doborze rekuperatora warto patrzeć nie tylko na jedno „maksymalne” %, ale:
- na krzywą sprawności – jak zmienia się odzysk przy typowych biegach,
- na zużycie energii przy konkretnych przepływach.
Czasem centrala o nieco niższej „książkowej” sprawności, ale z niższym poborem prądu, daje w praktyce lepszy efekt ekonomiczny niż model „rekordowy” na papierze.
Koszty eksploatacyjne – filtry, prąd, serwis
Przy wyborze centrali łatwo skupić się tylko na cenie zakupu. Tymczasem w dłuższej perspektywie liczy się:
- cena filtrów – zdarza się, że tania centrala ma bardzo drogie, trudno dostępne wkłady,
- zużycie energii elektrycznej przy typowych biegach,
- dostępność serwisu i części zamiennych w Polsce.
Dobrze, gdy:
- filtry są łatwo dostępne w regularnej sprzedaży (np. w sklepie partnerskim powiązanym z marką centrali),
- serwis gwarancyjny i pogwarancyjny prowadzi ta sama firma, która montowała instalację,
- w dokumentacji masz jasno opisane koszty typowego serwisu (wymiana filtrów, przeglądy, ewentualne części).
Komfort akustyczny – obudowa, wymiennik, wentylatory
Dobór rekuperatora do domu jednorodzinnego to również dobór komfortu akustycznego:
- obudowa powinna być dobrze zaizolowana termicznie i akustycznie,
- metalowe, cienkie obudowy i wymienniki bez odpowiedniej izolacji mają tendencję do rezonowania po kilku/kilkunastu miesiącach (rozszerzanie i kurczenie pod wpływem temperatury),
- rekuperatory z wymiennikiem obrotowym są z natury nieco głośniejsze niż z krzyżowym/gegenprądowym – trzeba to uwzględnić w projekcie, lokalizacji i tłumieniu.
Rekuperatory z wymiennikiem obrotowym są z natury nieco głośniejsze niż z wymiennikiem krzyżowym/przeciwprądowym, więc trzeba to uwzględnić w projekcie, lokalizacji urządzenia i tłumieniu instalacji. Do pracy 24/7 potrzebne są też dobrej klasy wentylatory – zwykłe łopatkowe wentylatory blaszane to proszenie się o głośniejszą pracę, szybsze zużycie i częstsze awarie.
Po co tłumiki akustyczne w domowej rekuperacji?
Drugim filarem cichej rekuperacji są tłumiki akustyczne na kanałach nawiewnych i wywiewnych. Ich zadaniem jest “zatrzymanie” dźwięku generowanego przez rekuperator i przepływ powietrza, zanim przeniesie się on kanałami do sypialni, salonu czy innych pomieszczeń. W praktyce w domu jednorodzinnym często stosuje się zestaw kilku tłumików – nie tylko na nawiewie, ale też na wywiewie, aby wyciszyć powietrze wychodzące z budynku i ograniczyć hałas przy czerpni i wyrzutni. Dzięki temu pierwszy i drugi bieg centrali są praktycznie niesłyszalne, a intensywne przewietrzanie na wyższych biegach jest używane tylko okresowo.
System SoundBlock – specjalistyczne tłumiki do AERIS/AERISnext
W instalacjach z rekuperatorami AERIS/AERISnext w Rekuperatory.pl standardem jest zastosowanie systemu tłumików akustycznych SoundBlock – to piąty, brakujący element naprawdę cichego systemu rekuperacji. Tłumiki SoundBlock zostały przebadane w specjalistycznych komorach akustycznych, posiadają międzynarodowy certyfikat TUV i gwarantują bardzo wysokie wartości tłumienia – nawet do 57 dB na 1 m tłumika przy częstotliwości 1000 Hz. Ich konstrukcja łączy z zewnątrz klasyczny prostokątny kształt z wewnętrznym, okrągłym formowaniem oraz izolacją z wełny skalnej o grubości 50 mm. Daje to świetne tłumienie również dla niższych częstotliwości przy możliwie małym oporze przepływu i wysokiej szczelności połączeń.
Indywidualny dobór tłumików = cisza od rekuperatora po anemostat
Kluczowe jest też to, że SoundBlock nie “wyrzuca” hałasu na zewnątrz, jak dzieje się przy wielu standardowych tłumikach, ale realnie go tłumi. Dzięki temu elementy systemu można bezpiecznie zabudowywać, prowadzić wzdłuż ścian i przy suficie, bez obawy o przenoszenie drgań i dźwięków. Każdy zestaw tłumików SoundBlock jest dobierany indywidualnie przez inżyniera projektującego instalację – na podstawie konkretnych danych akustycznych danej centrali AERIS/AERISnext na poszczególnych biegach oraz zaprojektowanych przepływów powietrza w budynku. W efekcie rekuperacja pracuje cicho od samego rekuperatora aż po najdalszy anemostat.
Dobrze dobrane tłumiki akustyczne są więc tak samo ważne, jak sam rekuperator i projekt instalacji – to one często decydują, czy system będzie „niesłyszalnym tłem”, czy źródłem irytującego szumu. Dlatego już na etapie doboru centrali warto omówić z doradcą zastosowanie systemu SoundBlock, żeby od początku zaplanować rekuperację jako cichą i komfortową w codziennym użytkowaniu.
Jeden dom – jeden czy dwa rekuperatory?
W typowym domu jednorodzinnym:
- parterowym,
- piętrowym,
- z poddaszem użytkowym,
w zupełności wystarczy jeden dobrze dobrany rekuperator.
Są jednak domy:
- o bardzo dużej powierzchni (np. 500–600 m²),
- o skomplikowanym układzie kondygnacji,
z rozbudowaną strefą wellness, basenem, dużym salonem kąpielowym,
gdzie optymalnym rozwiązaniem jest system na dwóch centralach – każda obsługuje inną część domu. Rekuperatory.pl realizowały takie inwestycje, montując np.:
Tak było i tym razem: w wyjątkowo ekskluzywnej rezydencji wyposażonej w ogromny przeszklony salon kąpielowy (powiedzieć o nim łazienka to byłoby zdecydowanie za mało) zostały zamontowane dwa urządzenia: AERISnext 350 (wentylujący górną kondygnację) oraz AERISnext 600 dbający o komfort na parterze. Oba rekuperatory zamontowano w pomieszczeniu gospodarczym na parterze.
Instalację wykonano w systemie NeoFlex®. Na kanałach nawiewnych dodatkowo zamontowane zostały chłodnice kanałowe zasilane glikolem z pompy ciepła.
AERISnext 350 z prawej wentyluje górę, AERISnext z lewej dolną kondygnację ekskluzywnej rezydencji w woj. wielkopolskim o powierzchni 290m².
Jak powinien pracować rekuperator

Rekuperator powinien pracować w trybie ciągłym, 24 h na dobę. Dobrze, by był wyposażony w trwałe, dobrej klasy wentylatory. Należy unikać central ze zwykłymi łopatkowymi wentylatorami blaszanymi. Będą nie tylko głośne, ale też awaryjne.
Obudowa centrali powinna być nie tylko estetyczna i wytrzymała, ale także odpowiednio zaizolowana termicznie i akustycznie.
Obudowy metalowe rekuperatorów są raczej mniej wskazane do zastosowań domowych ze względu na większą przenikalność cieplną, gorsze właściwości akustyczne oraz możliwość powstania rezonansu. Dobrej klasy centrala posiada odpowiednią izolację wewnętrzną oraz łatwy dostęp serwisowy, w tym do wymiany filtrów.
Dobrej klasy centrala posiada w środku szczelną izolację
Jak wygląda dobór rekuperatora w praktyce (z Rekuperatory.pl)?
Standardowy proces po stronie Rekuperatory.pl wygląda tak:
- Kontakt z doradcą technicznym
– przekazujesz projekt domu, informacje o planowanych zmianach i oczekiwaniach. - Analiza i obliczenia inżynierskie
– inżynier liczy zapotrzebowanie na powietrze, dobiera wydajność i spręż centrali, planuje trasę instalacji, uwzględnia ewentualny gruntowy wymiennik ciepła, nawilżacz czy system antysmogowy. - Dobór rekuperatora i wycena
– dobierana jest konkretna centrala (np. z linii AERISnext), system kanałów (stal, PE) oraz wyposażenie dodatkowe. - Montaż instalacji i rekuperatora
– rozprowadzenie kanałów, izolacja, wykonanie punktów nawiewnych i wywiewnych, montaż centrali, tłumików, sterownika. - Regulacja, uruchomienie i protokół
– system jest wyregulowany zgodnie z projektem (anemometr, pomiary), a inwestor otrzymuje protokół powykonawczy przydatny przy przeglądach i serwisie.
Rekuperatory.pl biorą odpowiedzialność nie tylko za dobór rekuperatora, ale za cały system:
10 lat bezawaryjnego funkcjonowania instalacji (przy odpowiednim serwisie),
- 2 lub 5 lat gwarancji na rekuperator (w zależności od modelu),
- serwis gwarancyjny i pogwarancyjny,
- łatwy dostęp do oryginalnych filtrów i części.
Jak w tym wszystkim odnaleźć się jako inwestor?
Najprościej:
- potraktować rekuperator nie jako „sprzęt z katalogu”, tylko jako serce systemu,
- zadbać, by doborem zajęli się inżynierowie od wentylacji, a nie „fachowiec od wszystkiego”,
- oceniać ofertę nie tylko po cenie centrali, ale po:
– sprężu i realnej sprawności,
– poziomie hałasu,
– kosztach filtrów i serwisu,
– jakości projektu i wykonania instalacji.
Dom z dobrze dobraną centralą wentylacyjną po prostu inaczej się „oddycha” – różnicę czuć szczególnie zimą, gdy zamiast wietrzenia „na oścież” masz świeże powietrze bez wychładzania.
Koszty eksploatacyjne systemu rekuperacji
Zdarza się, że tania centrala będzie kosztować nas o wiele więcej ze względu na konieczność zakupu drogich filtrów. Warto więc zwrócić uwagę na koszt filtrów oraz inne koszty eksploatacyjne (zużycie prądu, dostępność ewentualnych części zamiennych, serwisu itp.) oraz dostępność serwisu w Polsce.
Aktualne ceny filtrów do central montowanych przez Rekuperatory.pl sprawdź tutaj
Rekuperacja do domu Skontaktuj się z naszym Doradcą, by poznać dokładne zużycie prądu przez system rekuperacji.