Jaki sens ma wentylacja z odzyskiem ciepła
Odzysk ciepła a wentylacja – dlaczego rekuperacja tak mocno obniża zużycie energii
Świat zawrotnie pędzi w kierunku pozyskiwania dodatkowych źródeł energii: zarówno pierwotnej generowanej z ziemi (pompy ciepła, gruntowe wymienniki ciepła), wiatru (elektrownie wiatrowe), słońca (panele słoneczne, ogniwa fotowoltaiczne) i wody (elektrownie wodne). Szukamy również sposobów odzysku energii raz wytworzonej, by znacznie ograniczać zużycie i co za tym idzie, koszty.
Przez lata wentylacja w domach była traktowana „z rozpędu”. Murarz murował komin spalinowy, obok komin wentylacyjny i… temat był zamknięty. Ma być kratka, ma być komin – koniec rozmowy.
Problem zaczął się dopiero wtedy, gdy w domach pojawiły się szczelne, energooszczędne okna bez nawiewników. Powietrze przestało mieć którędy napłynąć, ciąg w kominach wentylacyjnych osłabł albo się odwrócił, a z kratek zaczęło „wiać do środka”. Wiele osób po prostu je zakleiło – razem z jakąkolwiek wymianą powietrza.
W tym samym czasie rosła świadomość, że:
- jakość powietrza w domu ma ogromny wpływ na zdrowie i samopoczucie,
- ogrzewanie budynku pochłania ponad połowę energii zużywanej w całym domu,
- na wentylacji można zarówno wiele stracić, jak i wiele zaoszczędzić.
Odpowiedzią na te wyzwania jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła – rekuperacja, która łączy stałą wymianę powietrza ze sposobem na obniżenie zapotrzebowania budynku na energię.
Na czym polega odzysk ciepła z wentylacji
Odzysk ciepła z wentylacji, czyli wentylacja z odzyskiem ciepła (rekuperacja) doskonale wpisuje się w trend ograniczenia zużycia energetycznego budynków. Stworzono ją, by znacznie ograniczyć zapotrzebowanie energetyczne budynków wykorzystując po raz wtóry ciepłe, ogrzane przez system grzewczy budynku powietrze.
Odzysk ciepła z powietrza wewnętrznego ma tym większy sens, że współczesne technologie budowlane to technologie szczelne. Począwszy od fundamentów, poprzez okna, ściany, aż po dach wszystkie one gwarantują zatrzymanie powietrza w budynku.
Jednak wraz z upływem czasu, dodatkowo jeszcze przy współudziale człowieka, powietrze wewnętrzne ulega stopniowemu pogorszeniu, tj. w miarę przebywania w pomieszczeniu ludzi, wzrasta w nim zawartość substancji szkodliwych, przede wszystkim dwutlenku węgla i wilgoci. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem jest bardzo niekorzystne powodując złe samopoczucie i choroby.
W szczelnym domu bez wentylacji dramatycznie pogarsza się jakość powietrza wewnętrznego (czerwona linia na rysunku).
Dowiedz się więcej: Co to jest rekuperacja?
Ile energii tracimy na wentylacji w tradycyjnym domu
W budynku wentylowanym klasyczną wentylacją grawitacyjną straty ciepła na samej wentylacji mogą stanowić ponad połowę wszystkich strat cieplnych domu. Ciepło wytworzone przez system grzewczy jest po prostu wyrzucane na zewnątrz razem z zużytym powietrzem.
Po zastosowaniu rekuperacji dla tego samego budynku, straty ciepła na wentylacji można obniżyć do poziomu ułamka tego, co przy grawitacji. Różnica sprowadza się do tego, że:
- przy wentylacji grawitacyjnej wypuszczasz całe ciepło z domu,
- przy wentylacji z odzyskiem ciepła wypuszczasz zużyte powietrze, ale zatrzymujesz znaczną część energii.
Szacuje się, że ponowne wykorzystanie energii z powietrza wentylacyjnego przez rekuperację może przełożyć się na oszczędności rzędu kilkudziesięciu procent tego, co budynek zużywa na ogrzewanie. To dlatego inwestorzy tak chętnie łączą rekuperację z nowoczesnymi źródłami ciepła.
Szczelny, nowoczesny dom potrzebuje mechanicznej wentylacji
Współczesne budownictwo to przede wszystkim szczelność i izolacja:
- ocieplone fundamenty, ściany i dach,
- trzyszybowe okna o bardzo niskim współczynniku przenikania,
- dokładne uszczelnienie przegród i ograniczenie mostków termicznych.
Taki dom jest świetnie przygotowany do zatrzymywania ciepła, ale jednocześnie – bez zorganizowanej wentylacji – staje się szczelnym „słoikiem”. Powietrze wewnętrzne szybko się starzeje: rośnie w nim zawartość dwutlenku węgla i wilgoci, pojawia się uczucie zaduchu, bóle głowy, problemy ze snem.
Nowoczesny dom bez wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła jest sprzecznością samą w sobie. Inwestujemy w energooszczędne przegrody, a następnie musielibyśmy wietrzyć przez otwarte okna i wyrzucać ciepło na zewnątrz, żeby móc oddychać.
Rekuperacja rozwiązuje ten problem:
- zapewnia stałą, kontrolowaną wymianę powietrza,
- ogranicza zużycie energii na ogrzewanie,
- pozwala utrzymać dobre parametry powietrza wewnętrznego w domu, który jest szczelny i ciepły.
Odzysk ciepła a wymagania energetyczne budynków (EP)
Przepisy budowlane w Polsce stopniowo zaostrzają wymagania dotyczące wskaźnika EP (energii pierwotnej) wyrażonego w kWh/(m²·rok). Dla domów jednorodzinnych:
- starsze standardy dopuszczały wyższe zużycie energii,
- po zmianach wymagania zostały istotnie zaostrzone, co oznacza niższy maksymalny EP dla nowych domów.
Rekuperacja jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi do „zbicia” tego wskaźnika. Zastosowanie wentylacji z odzyskiem ciepła może obniżyć zapotrzebowanie energetyczne domu o kilkanaście–kilkadziesiąt kWh/(m²·rok), co w praktyce często decyduje o tym, czy projekt spełnia aktualne wymagania.
Właśnie dlatego obok:
- lepszej izolacji termicznej,
- ciepłych, trzyszybowych okien,
- nowoczesnych źródeł ciepła (np. pompa ciepła),
rekuperacja jest jednym z kluczowych elementów energooszczędnego domu.
Odzysk ciepła a inne źródła energii – jak to się łączy
rowe i wodne.
Na tym tle rekuperacja skupia się nie na pozyskaniu dodatkowego źródła, ale na nieprzepuszczaniu energii, którą już wytworzyliśmy. Ogrzane powietrze wewnętrzne traktujemy jak nośnik energii, z którego można jeszcze raz skorzystać, zanim opuści dom.
Rekuperacja bardzo dobrze łączy się z innymi nowoczesnymi technologiami:
- z pompą ciepła – obniża zapotrzebowanie na moc i energię,
- z gruntowym wymiennikiem ciepła – zapewnia jeszcze lepsze warunki pracy zimą i latem,
- z instalacją fotowoltaiczną – część energii elektrycznej potrzebnej do pracy rekuperatora może pochodzić z własnej produkcji.
W efekcie cały system energetyczny domu jest bardziej stabilny i tańszy w użytkowaniu.
Czy da się odzyskać ciepło z wentylacji grawitacyjnej?
Krótka odpowiedź brzmi: nie. Wentylacja grawitacyjna działa na zasadzie jednokierunkowego przepływu powietrza wynikającego z różnicy temperatur i ciśnień. Nie ma w niej urządzenia, które mogłoby:
- kontrolować strumienie powietrza,
- prowadzić powietrze nawiewane i wywiewane w sposób zorganizowany,
- przekazywać energię między tymi strumieniami.
Odzysk ciepła wymaga wentylacji mechanicznej i rekuperatora z wymiennikiem ciepła. Komin wentylacyjny w klasycznej postaci nie daje takiej możliwości.
Odzysk ciepła z wentylacji to nie „dodatek” do domu, ale fundament nowoczesnego i energooszczędnego budynku. Rekuperacja:
- zapewnia stałą wymianę powietrza,
- poprawia jakość życia i samopoczucie domowników,
- ogranicza straty ciepła i obniża rachunki za ogrzewanie,
- pomaga spełnić wymagania energetyczne dla nowych domów.
W świecie, w którym liczy się zarówno komfort, jak i efektywność energetyczna, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła staje się naturalnym wyborem – szczególnie tam, gdzie dom projektuje się „na lata”.
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła Skontaktuj się z nami, by otrzymać bezpłatną wycenę