Pompa ciepła z rekuperacją. Czy się opłaca?
Dom z rekuperacją ma dużo niższe zapotrzebowanie na ciepło niż identyczny budynek z wentylacją grawitacyjną.
W praktyce oznacza to niższy współczynnik EP – nawet o ok. 20 kWh/(m²rok) – oraz realną szansę na mniejszą, tańszą pompę ciepła i niższe rachunki za ogrzewanie. To właśnie dlatego duet pompa ciepła + rekuperacja warto planować razem, a nie jako dwie osobne decyzje.
Jeśli projekt grzewczy od początku uwzględnia odzysk ciepła z wentylacji, można zaoszczędzić kilka razy: na mocy pompy, na rozmiarze instalacji oraz na późniejszej eksploatacji. Warunek jest jeden – rekuperacja musi być wpisana w obliczenia, a nie „dorzucana” na końcu.
Pompa ciepła i rekuperator
Pompa ciepła działająca w domu, w którym będzie zamontowana rekuperacja mechaniczna to temat, który warto mieć na uwadze już od samego początku. Prace warto rozpocząć od wykonania projektu obu instalacji. Projekt grzewczy powinien uwzględniać fakt, że w domu będzie działać rekuperator. W obliczeniach uwzględniających między innymi parametry oporu termicznego dla wszystkich przegród: okien, ścian, podłóg, stropów, dachu i drzwi oraz ilości i temperaturę powietrza wentylacyjnego, a także zyski ciepła z promieniowania dla poszczególnych pomieszczeń dobrać należy rodzaj i moc pompy ciepła, wielkość dolnego źródła oraz nastawy przepływów dla poszczególnych obiegów. Pozwoli to na dokładną regulację systemu w czasie jego uruchomienia.
Korzyści z instalacji pompy ciepła i rekuperacji
Dobierając urządzenie grzewcze do tańszego w użytkowaniu budynku, oszczędza się kilka razy. Pierwszy raz przy wyborze mocy, drugi raz przy jego eksploatacji. Model o niższej mocy jest nie tylko tańszy, ale również bardziej oszczędny.
W domu z pompą ciepła i energooszczędną wentylacją, czyli rekuperacją kładzie się mniej pętli ogrzewania płaszczyznowego (podłogówki), bo po prostu mniej ich potrzeba.
Aby jednak to się wydarzyło, projekt grzewczy dla takiego domu powinien być dostosowany do niższego zapotrzebowania na ciepło. Jeśli zostawimy w nim moce grzewcze przewidziane dla domu ze wszystkimi stratami na wentylacji grawitacyjnej, oszczędności może nie być.
Fakt, że budynek będzie posiadał rekuperację i odzyska energię z powietrza, powinien mieć odzwierciedlenie już w projekcie grzewczym domu. Do obliczeń bierze się szczegółowe parametry projektowanego budynku: temperatury w poszczególnych pomieszczeniach, ilość powietrza wentylacyjnego oraz temperaturę powietrza nawiewanego, która jest zdecydowanie wyższa w przypadku domów z rekuperacją.
Uwzględnienie zysków energii z systemu wentylacyjnego, jakim jest rekuperacja, pozwala na wykorzystanie wszystkich zalet, jakie daje rekuperacja w połączeniu z instalacją pompy ciepła oraz finalnie umożliwia optymalne dobranie parametrów obu instalacji.
Oszczędności na kosztach inwestycyjnych systemu grzewczego z pompą ciepła w domu z rekuperacją sięgać mogą kilku tysięcy złotych.
Instalacja wentylacyjna i grzewcza zaprojektowane pod kątem efektywnego współdziałania pozwalają nie tylko na spore oszczędności, ale również na znaczne obniżenie kosztów eksploatacyjnych domu oraz optymalny komfort klimatyczny. Pompa ciepła zainstalowana w domu rekuperacją jest więc świetnym pomysłem.
Oszczędności inwestycyjne i eksploatacyjne w domu z rekuperacją i bez rekuperacji (dla pompy ciepła gruntowej z sondą pionową)
| bez rekuperacji | z rekuperacją | |
|---|---|---|
| Powierzchnia domu | 170 m² | |
| Zapotrzebowanie budynku na ciepło [w kW] | 8,5 | 6,7 |
| Elementy, na których oszczędzamy przy zakupie: | [w PLN] | |
| – o rząd wielkości mniejsze urządzenie | 4 250 | |
| – krótsze odwierty (o 64 mb) | 2 500 | |
| – zbędny rozdzielacz dolnego źródła ze studnią (jeden odwiert) | 3 000 | |
| – mniejsze rozdzielacze (o 3 obiegi) | 400 | |
| – mniej pętli ogrzewania | 1 000 | |
| – mniejsza automatyka (o 3 siłowniki) | 400 | |
| Oszczędności inwestycyjne razem | 11 550 | |
| Dodatkowe oszczędności* | 4 100 | |
* oszczędności dotyczą mniejszego zużycia energii dzięki zastosowaniu urządzenia o niższej mocy w okresie 10 lat
| bez rekuperacji | z rekuperacją | |
|---|---|---|
| Powierzchnia domu | 240 m² | |
| Zapotrzebowanie budynku na ciepło [w kW] | 12,0 | 9,5 |
| Elementy, na których oszczędzamy przy zakupie: | [w PLN] | |
| – o rząd wielkości mniejsze urządzenie | 2 500 | |
| – krótsze odwierty (o 42 mb) | 4 000 | |
| – mniejsze rozdzielacze (o 5 obiegów) | 900 | |
| – mniej pętli ogrzewania | 2 000 | |
| – mniejsza automatyka (o 5 siłowników) | 1 000 | |
| Oszczędności inwestycyjne razem | 10 400 | |
| Dodatkowe oszczędności* | 7 500 | |
* oszczędności dotyczą mniejszego zużycia energii dzięki zastosowaniu urządzenia o niższej mocy w okresie 10 lat
Oszczędności inwestycyjne i eksploatacyjne w domu z rekuperacją i bez rekuperacji (dla pompy ciepła powietrznej powietrze – woda)
| bez rekuperacji | z rekuperacją | |
|---|---|---|
| Powierzchnia domu | 170 m² | |
| Zapotrzebowanie budynku na ciepło [w kW] | 8,5 | 6,7 |
| Elementy, na których oszczędzamy przy zakupie: | [w PLN] | |
| – o rząd wielkości mniejsze urządzenie | 4 250 | |
| – mniejsze rozdzielacze (o 3 obiegi) | 400 | |
| – mniej pętli ogrzewania | 1 000 | |
| – mniejsza automatyka (o 3 siłowniki) | 400 | |
| Oszczędności inwestycyjne razem | 6 050 | |
| bez rekuperacji | z rekuperacją | |
|---|---|---|
| Powierzchnia domu | 240 m² | |
| Zapotrzebowanie budynku na ciepło [w kW] | 12,0 | 9,5 |
| Elementy, na których oszczędzamy przy zakupie: | [w PLN] | |
| – o rząd wielkości mniejsze urządzenie | 2 950 | |
| – mniejsze rozdzielacze (o 5 obiegi) | 900 | |
| – mniej pętli ogrzewania | 2 000 | |
| – mniejsza automatyka (o 5 siłowników) | 1 000 | |
| Oszczędności inwestycyjne razem | 6 850 | |
- przy rekuperacji można znacznie obniżyć potrzebną do ogrzania budynku moc pompy ciepła
- dom z rekuperacją potrzebuje mniej energii do grzania, bo ciepło jest odzyskiwane
- rekuperacja sprawia, że pompa zużywa mniej prądu
- ogrzewanie domu z rekuperacją jest dużo tańsze
- w domu, w którym wentylację grawitacyjną zastąpi się rekuperacją, znacznie obniża się zużycie Ep
- inwestycja w pompę ciepła przy rekuperacji jest tańsza
- rekuperacja powoduje wydajniejsze działanie pompy ciepła
Kluczowe jest dostosowanie projektu grzewczego do rekuperacji
Żeby te oszczędności w ogóle się pojawiły, projekt grzewczy musi uwzględniać fakt, że w domu będzie rekuperacja. Jeśli w dokumentacji zostaną wartości policzone dla domu z grawitacją, a na budowie „po prostu dodasz” wentylację mechaniczną, to:
- pompa ciepła pozostanie przewymiarowana,
- liczba pętli i rozmiar instalacji się nie zmienią,
- potencjalne oszczędności zostaną na papierze.
Dlatego już na etapie obliczeń do projektu ogrzewania należy uwzględnić m.in.:
- temperatury w poszczególnych pomieszczeniach,
- ilość powietrza wentylacyjnego,
- temperaturę powietrza nawiewanego (wyższą w domu z rekuperacją),
- zyski ciepła z promieniowania słonecznego.
Na podstawie tych parametrów dobiera się:
- rodzaj i moc pompy ciepła,
- wielkość dolnego źródła (dla pomp gruntowych),
- nastawy przepływów dla poszczególnych obiegów grzewczych.
Dopiero tak przygotowany projekt pozwala na dokładną regulację obu instalacji przy uruchomieniu systemu.
Synergia zysków rekuperacji i ogrzewania
Rekuperacja nie jest systemem grzewczym, ale jej praca ma ogromny wpływ na zużycie energii przez budynek. W porównaniu z wentylacją grawitacyjną może ograniczyć straty ciepła nawet o kilkadziesiąt procent – w praktyce często mówi się o redukcji sięgającej ok. 50% energii zużywanej na wentylację.
Co to oznacza dla instalacji grzewczej, niezależnie od źródła ciepła (pompa ciepła, gaz, prąd)?
- ponosisz uzasadnione koszty inwestycyjne, zamiast przewymiarowywać instalacje „na wszelki wypadek”,
- minimalizujesz koszty eksploatacyjne, bo ogrzewasz dom, który mniej energii traci,
- na etapie wykonawstwa łatwiej uniknąć kolizji instalacji, gdy obie są zaprojektowane razem,
- parametry uzyskane dzięki działaniu jednej instalacji wzmacniają działanie drugiej,
- komfort klimatyczny w domu można sterować intuicyjnie i w dużej mierze automatycznie.
Innymi słowy – systemy muszą „wiedzieć o swoim istnieniu” już na poziomie projektu. Tylko wtedy wykorzystasz pełną synergię pomiędzy rekuperacją a ogrzewaniem.
Kiedy duet pompa ciepła + rekuperacja ma największy sens?
Połączenie tych dwóch instalacji warto rozważyć szczególnie, gdy:
- budujesz nowy dom i masz wpływ na wszystkie decyzje projektowe,
- chcesz spełnić aktualne wymagania energetyczne (WT 2021 i kolejne),
- zależy Ci zarówno na niskich rachunkach, jak i na świeżym powietrzu przez cały rok,
- myślisz długoterminowo o stabilnych kosztach eksploatacji.
Rekuperacja:
- obniża zapotrzebowanie budynku na ciepło,
- ogranicza straty na wentylacji,
- poprawia jakość powietrza i komfort codziennego życia.
Pompa ciepła:
- dostarcza ciepło w sposób efektywny i bezobsługowy,
- korzysta na tym, że dom „potrzebuje mniej”,
- zużywa mniej energii elektrycznej w skali sezonu.
W efekcie zamiast pytać „co wybrać: pompę ciepła czy rekuperację?”, lepiej zapytać: jak zaprojektować je razem, żeby dom był i ciepły, i zdrowy, i tani w utrzymaniu.
Pompa ciepła z rekuperacją Skontaktuj się z nami i skorzystaj z fachowej pomocy doświadczonych specjalistów.