Rekuperacja a silny wiatr

Silny wiatr wpływa nie tylko na samopoczucie, ale też na to, jak zachowuje się wentylacja budynku. W praktyce największą różnicę widać między wentylacją grawitacyjną a wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła. Rekuperacja działa stabilnie i przewidywalnie, natomiast grawitacja potrafi przy wichurach zaskoczyć raz nadmiarem napływu, raz odwróceniem kierunku przepływu.

Warto zrozumieć, skąd biorą się te zjawiska. Naturalna wentylacja jest napędzana głównie przez dwa czynniki: różnicę temperatur między wnętrzem i zewnętrzem oraz działanie wiatru. Gdy wiatr jest silny i zmienny, ciśnienia wokół budynku też są zmienne, co bezpośrednio wpływa na kominy i kratki wentylacyjne.

Silnie wiejący wiatr ma wpływ nie tylko na samopoczucie, ale również na system wentylacyjny w domu. Silny wiatr nie ma jednak żadnego wpływu na działanie systemu rekuperacji.

Przy wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, która daje możliwość regulacji strumienia powietrza nawiewanego i wywiewanego, nie odczuwa się zmian w komforcie wentylowanych pomieszczeń. Centrala pracuje na zadanym wydatku i utrzymuje bilans nawiewu i wywiewu niezależnie od tego, czy na zewnątrz jest bezwietrznie, czy wieje mocno. Oczywiście chodzi o dobrze zaprojektowaną i wykonaną wentylację mechaniczną. Nie bez znaczenia pozostaje również jakość wykonania i zastosowanych rozwiązań centrali wentylacyjnej.

Co może się zmienić w trakcie wichury, to akustyka na elementach zewnętrznych instalacji. Napór wiatru na otwory czerpni i wyrzutni może powodować okresowe dźwięki słyszalne z punktów nawiewnych. Zwykle są to delikatne szumy, zdecydowanie mniej uciążliwe niż hałas wiatru na zewnątrz.

Zgoła inaczej wygląda wentylacja grawitacyjna, bo nie daje możliwości regulacji ilości nawiewanego i wywiewanego powietrza. Duży wiatr, zależnie od lokalizacji komina i kierunku podmuchów, może powodować nawet kilkukrotne zwiększenie strumienia powietrza.

W domach z grawitacją problemem jest też brak kontrolowanego nawiewu. Jeśli są szczelne okna bez nawiewników, powietrze nie ma którędy stabilnie napływać. Wtedy przy silnym wietrze może wystąpić odwrócenie kierunku przepływu, czyli inwersja. Zamiast wyciągania powietrza przez kratki, powietrze zaczyna być przez kratki nawiewane do środka, a w pobliżu kratek wywiewnych wyraźnie czuć strumień zimnego powietrza.

To jest jeden z powodów, dla których w wietrzne dni część domowników ma wrażenie, że w domu nagle zrobiło się chłodniej, mimo że ogrzewanie działa. W rzeczywistości to wentylacja zaczęła pracować w sposób niekontrolowany, co wiąże się również z utratą komfortu w pomieszczeniach, bo zimne powietrze z zewnątrz płynie nisko, przy samej podłodze.

W wentylacji naturalnej kierunek i intensywność przepływu zależą od różnicy ciśnień. Wiatr opływający budynek tworzy strefy nadciśnienia i podciśnienia na elewacjach oraz przy wylotach kominów. Gdy warunki są niekorzystne, może dojść do zakłócenia ciągu lub nawet do ciągu wstecznego.

W praktyce duże znaczenie ma też otoczenie budynku: drzewa, wyższe budynki, ukształtowanie terenu. One potrafią powodować zawirowania, które raz wzmacniają, raz blokują pracę komina.

Jeśli w domu jest wentylacja grawitacyjna i podczas wietrznej pogody dzieją się rzeczy niepokojące, zwykle zaczyna się od dwóch obszarów:

• Pierwszy to dopływ powietrza. Dom musi mieć zapewniony nawiew, inaczej każdy podmuch zacznie szukać drogi na skróty przez kratki wentylacyjne. Bez stabilnego nawiewu łatwiej o odwrócenie przepływu.
• Drugi to wyloty kanałów i ochrona komina przed zawirowaniami. W praktyce stosuje się nasady kominowe, które osłaniają przewód i mogą stabilizować pracę przy wietrznej pogodzie. Takie rozwiązanie ma sens wtedy, gdy problem występuje głównie w czasie wiatrów.

Ważne jest też, żeby nie maskować problemu na skróty, na przykład przez zaklejanie kratek. To potrafi chwilowo zredukować odczuwalny nawiew zimnego powietrza, ale równocześnie pogarsza wymianę powietrza w domu.

Zarówno przy wentylacji grawitacyjnej, jak i mechanicznej, mogą pojawiać się niewielkie podciśnienia lub nadciśnienia w budynku. Zwykle są na tyle małe, że nikt ich bezpośrednio nie odczuwa. Różnica polega na tym, że przy rekuperacji bilans powietrza jest kontrolowany, a przy grawitacji potrafi pływać w zależności od pogody.

Silny wiatr nie destabilizuje rekuperacji, bo wentylacja mechaniczna działa niezależnie od warunków pogodowych i daje możliwość regulacji strumieni powietrza. Przy wentylacji grawitacyjnej wichury potrafią natomiast zmieniać intensywność przewietrzania, powodować nawiew zimnego powietrza przez kratki, a nawet odwracać kierunek przepływu.

Jeśli dom jest szczelny i opiera się na grawitacji, wietrzne dni często ujawniają problemy z nawiewem oraz niestabilnością ciągu kominowego. W takich sytuacjach pomaga uporządkowanie nawiewu, stabilizacja wylotów kanałów i uporządkowanie nawiewu, choć wentylacji grawitacyjnej nie da się w pełni kontrolować. Można jedynie ją ograniczyć, co jest równoznaczne z ograniczeniem lub wręcz likwidacją wymiany powietrza w pomieszczeniach.