Rekuperacja a kominek

W praktyce problemem bywa nie tylko kominek z otwartym paleniskiem, ale też wkład, który „udaje” zamkniętą komorę spalania, a w rzeczywistości doprowadza powietrze w sposób powodujący jego kontakt z powietrzem w salonie. W takim rozwiązaniu chłodne powietrze z zewnątrz może trafiać do obudowy i częściowo do pomieszczenia, zanim zostanie zassane do komory spalania.

Efekt? Gdy ogień się pali, łatwo to zignorować, bo źródło ciepła działa. Ale kiedy kominek wygaśnie (a musi wygasnąć, choćby do czyszczenia i usuwania popiołu), dopływ zimnego powietrza potrafi dać odczuwalne lokalne schłodzenie w okolicy kominka, a dom zaczyna „oddawać” komfort innym źródłom ogrzewania.

Bezpieczniejsze w domach z rekuperacją są rozwiązania, w których powietrze zewnętrzne jest doprowadzane bezpośrednio pod palenisko wewnątrz wkładu i nie ma praktycznie kontaktu z powietrzem w salonie. Wtedy minimalizujesz ryzyko wychładzania wnętrza, gdy kominek nie pracuje, oraz ograniczasz ryzyko zakłócenia pracy rekuperatora przez „kominkową” nieszczelność.

W starszych domach naturalne nieszczelności okien i przegród ułatwiały napływ powietrza, więc kominek pobierający powietrze z pomieszczenia miał „z czego ciągnąć”. W nowoczesnych, szczelnych budynkach sytuacja jest inna. Rozpalony kominek, który zasysa powietrze z salonu, potrafi wytworzyć podciśnienie i zacząć intensywnie zasysać powietrze przez najbliższy dostępny otwór.

W praktyce takim „otworem” bywa na przykład przewód odprowadzający opary z okapu kuchennego. Dlatego w domach energooszczędnych (szczególnie z rekuperacją) tak mocno podkreśla się wymóg zamkniętej komory spalania i niezależnego powietrza do spalania. Niektóre centrale wentylacyjne mają też zabezpieczenia, które ograniczają ryzyko niepożądanych scenariuszy związanych z pracą wentylatorów i kominem – ale fundamentem zawsze jest dobrze dobrany, szczelny kominek.

Kominek może pracować z instalacją dystrybucji gorącego powietrza (DGP), ale tego typu układ powinien działać niezależnie od rekuperacji. Powód jest prosty: gorące powietrze z kanałów DGP jest zbyt gorące, by kierować je do wymiennika rekuperatora. Najbezpieczniej traktować DGP jako osobny system.

W praktyce dobrze zaprojektowana rekuperacja potrafi pomóc w wyrównywaniu temperatur między pomieszczeniami. Ruch powietrza wywołany przez centralę oraz naturalne zjawisko gromadzenia się cieplejszego powietrza pod sufitem mogą wspierać rozchodzenie się „komfortu kominkowego” w domu – bez budowania klasycznej dystrybucji gorącego powietrza.

Koza, czyli niewielki piec wolnostojący na drewno, potrafi być efektywnym i przyjemnym źródłem ciepła w pojedynczych pomieszczeniach. W domu z rekuperacją zasada jest identyczna jak przy kominku: zamknięta komora spalania i doprowadzenie powietrza z zewnątrz niezależnym przewodem.

Garaż rządzi się swoimi prawami: wentylacja grawitacyjna garażu powinna zostać wykonana zgodnie z wymaganiami. Najczęściej realizuje się ją jako otwór w elewacji budynku przez ścianę zewnętrzną.

W kotłowni wiele zależy od rodzaju urządzenia. Jeżeli źródło ciepła ma zamkniętą komorę spalania i pobiera powietrze do spalania z zewnątrz, kotłownia może zostać podłączona do systemu rekuperatora – oczywiście przy poprawnym projekcie i wykonaniu instalacji.

Okapu kuchennego nie zaleca się podłączać do instalacji rekuperacji. Okap działa okresowo i z dużą mocą, a dodatkowo odprowadza zanieczyszczone opary znad gotowania. Najbezpieczniej traktować okap jako osobny układ, który wyrzuca powietrze bezpośrednio na zewnątrz niezależnym przewodem (albo do wolnego pionu wentylacji grawitacyjnej). Na przewodzie warto zastosować klapę zwrotną, aby po wyłączeniu okapu powietrze nie cofało się do kuchni.

Jednocześnie sama kuchnia nadal powinna być wentylowana w ramach systemu rekuperacji – tylko okap nie powinien być jego częścią.

Jeśli dopiero startujesz z tematem i chcesz poukładać kolejność decyzji (projekt → dobór → montaż → regulacja → użytkowanie), zacznij od: zacznij tutaj.

Sam system rozprowadzenia ciepłego powietrza z kominka nigdy nie spowoduje usunięcia nadmiaru wilgoci z budynku, czyli nie zabezpieczy domu przed możliwością tworzenia się na ścianach pleśni czy grzybów. Wentylacja mechaniczna ryzyko zawilgocenia domu eliminuje praktycznie do zera.

Koleją różnicą jest sposób umieszczenia nawiewników. Optymalne położenie nawiewników w przypadku rozprowadzenia ciepłego powietrza z kominka to umieszczenie ich jak najniżej – w podłodze lub w ścianach tuż nad podłogą. Dzięki temu bardzo ciepłe powietrze zgodnie z prawami fizyki wędrować będzie ku górze, mieszając się jednocześnie z powietrzem w danym pomieszczeniu. Instalacja wentylacji mechanicznej z rekuperatorem wymaga umieszczenia nawiewów i wywiewów w suficie lub w ścianach pod sufitem. Powietrze wydmuchiwane z instalacji wentylacyjnej jest zazwyczaj chłodniejsze i w naturalny sposób opadać będzie na dół. Brak konieczności wykonania zejść w dół przewodów wentylacyjnych upraszcza zazwyczaj wykonanie instalacji – nie ma konieczności wykonywania bruzd w ścianach lub szachów sięgających aż do podłogi, jak ma to miejsce w przypadku instalacji kominkowej.

Odpowiednio zaprojektowana instalacja rekuperatora pozwoli na wykorzystanie naturalnego zjawiska gromadzenia się gorącego powietrza pod sufitem do skuteczniejszego ogrzewania powietrza wprowadzanego do budynku przez czerpnię.

Kominek i rekuperacja mogą działać razem, ale w domu energooszczędnym nie ma miejsca na „półśrodki”. Podstawa to szczelny kominek z zamkniętą komorą spalania i niezależnym doprowadzeniem powietrza do spalania z zewnątrz. To ogranicza ryzyko podciśnienia, zasysania powietrza przez przypadkowe otwory (np. przewód od okapu) i wychładzania salonu po wygaśnięciu kominka. DGP i okap kuchenny najlepiej utrzymywać jako układy niezależne od rekuperacji